Kalaja e Durrësit

Amfiteatri i Durrësit u ndërtua në fillim të shekullit II pas Krishtit, nën perandorin Trajan, dhe mbante 15–20 mijë spektatorë; konsiderohet amfiteatri romak më i madh në Ballkan. E zbuloi rastësisht më 1966 arkeologu Vangjel Toçi; një pjesë mbetet ende nën shtëpi, dhe është në Listën Tentative të UNESCO-s.

Torra Veneciane u ngrit në shekullin XV nga Republika e Venedikut mbi mbetjet e një kulle bizantine, për të mbrojtur portin e Durrësit. E dëmtuar nga tërmeti i 2019-s, u restaurua me fonde të BE-së dhe në 2023 u hap si qendër multimediale për historinë e qytetit.

I hapur më 1951 buzë shëtitores së detit, pak metra nga muri bizantin i shekullit VI, Muzeu Arkeologjik i Durrësit ekspozon gjetje nga Dyrrahu antik, nga stelat mortore romake e sarkofagët prej guri te bustet e vogla të Venusit. I dëmtuar nga tërmeti i 2019-s, u rihap më 2026 pas një restaurimi me fonde të BE-së.

Galeria e Artit “Nikolet Vasia”, me emrin e një figure të shquar të artit durrsak, është institucion kulturor i qytetit, i rikonstruktuar për ekspozita. Aty shfaqen piktura e skulptura të artistëve nga Durrësi e mbarë Shqipëria, si dhe të autorëve të huaj.

Brenda Amfiteatrit romak ruhet një kishëz e vogël paleokristiane, e ngritur rreth shekujve V–VI, kur lojërat e gladiatorëve kishin pushuar. E zbukuruar me afreske dhe mozaikë, ajo është një ndalesë e natyrshme gjatë vizitës në amfiteatër.

Forumi Bizantin, i ndërtuar në kohën e perandorit Anastasi I, është një shesh rrethor i shtruar me diametër rreth 40 metra, dikur i rrethuar nga kolona korintike. Rrënojat e tij dhe Rotonda janë mes pallateve të qendrës, pranë Amfiteatrit dhe Kullës Veneciane.